2025 was het jaar waarin stilgestaan werd bij 80 jaar vrijheid na de Tweede Wereldoorlog. Het Kleinprojectenfonds Interreg Deutschland-Nederland en de Euregio Rijn-Waal zelf hebben in de jaren 2024-2025 een groot aantal initiatieven uit hun werkgebied rond dit thema ondersteund.
Binnen het Kleinprojectenfonds Interreg Deutschland-Nederland van de Euregio Rijn-Waal konden 24 mini- en 8 kleine projecten worden gesubsidieerd. Daarnaast heeft de Euregio Rijn-Waal met eigen middelen nog 36 projecten ondersteund.
De volgende voorbeelden illustreren dit:
Tijdens een jaarlijkse herdenkingsbijeenkomst werd stilgestaan bij het Rijnlandoffensief dat in het grensgebied grote verwoestingen aanrichtte en veel inwoners tot vluchten dwong, maar tegelijkertijd het begin van het einde van de oorlog markeerde. Na de terugkeer in het voorjaar van 1945 werd begonnen met de gezamenlijke wederopbouw, waarbij de vroegere vijandigheden tussen de Nederlandse en Duitse bevolking snel verdwenen, in tegenstelling tot in andere delen van Nederland. Aan de herdenking namen internationale gasten uit Canada, Engeland en de VS deel, evenals vertegenwoordigers van Duitse grensgemeenten. De bevolking werd via lokale kranten geïnformeerd en leerlingen van de 8e klas van de basisschool Adelbrecht/Windekind werden vooraf thematisch voorbereid en actief bij het evenement betrokken.
80 jaar na de bevrijding van het nazisme herdacht de stad Rees samen met haar partners Comité Leefbaarheid Megchelen, Stichting De Moezeköttel, werkgroep Opdat Wij Niet Vergeten, de Oudheidkundige Vereniging Gemeente Gendringen, de Reeser Geschichtsverein RESSA 1987 e. V. en de Verkehrs- und Verschönerungsverein Rees e.V. aan het belang van vrijheid en een gezamenlijke geschiedenis. Voor het eerst in 80 jaar werd er een grensoverstijgend, veelzijdig programma voor alle generaties ontwikkeld. Van 26 januari tot 8 mei 2025 vonden 17 gratis evenementen plaats in het Duits-Nederlandse grensgebied, waaronder herdenkingen, culturele activiteiten zoals film- en boekpresentaties, tentoonstellingen, workshops en excursies. Het doel was om het historisch bewustzijn te versterken en de grensoverstijgende contacten te verdiepen, met name tegen de achtergrond van de huidige ontwikkelingen in de wereldpolitiek.
Op 29 november 2025 gingen tien korte films van leerlingen uit klas Q2 van de Gesamtschule Am Lauerhaas in première tijdens het 8e Niederrhein Filmfestival. Onder begeleiding van regisseur Zuniel Kim verfilmden zij scènes uit het boek „Die Tänzerin von Auschwitz“ van Paul Glaser, geïnspireerd door het levensverhaal van Roosje Glaser. Het project versterkte een langdurige samenwerking tussen de school, het festival en Paul Glaser. De films verbinden historische gebeurtenissen met moderne, experimentele beeld- en geluidsconcepten en thematiseren met name overleven en onderwijs over democratie. In de daaropvolgende discussie werd benadrukt hoe actueel deze thema's vandaag de dag zijn. De filmische verwerkingen waren divers en varieerden van historisch materiaal tot persoonlijke, moderne opnames van de jongeren. Paul Glaser onderstreepte tot slot het belang om deze films te blijven vertonen en het verhaal verder te vertellen.
In de jaren 2029-2030 zal de Euregio Rijn-Waal ter gelegenheid van 85 jaar bevrijding ongetwijfeld weer een soortgelijk initiatief opzetten. Grensoverstijgende activiteiten zijn in principe altijd welkom. Voor verdere vragen over het project of subsidiemogelijkheden in het kader van het fonds voor kleine projecten kunt u contact opnemen met mevrouw Arntz. Meer informatie vindt u op www.euregio.org.
